Kampania „5 porcji warzyw, owoców lub soku” jest projektem informacyjno-promocyjnym
o charakterze prospołecznym. Głównym jej celem jest propagowanie właściwego stylu życia, na który składa się przede wszystkim prawidłowa, zbilansowana dieta, bogata w odpowiednie porcje owoców, warzyw lub soku. Porcja to średniej wielkości owoc lub warzywo albo też kilka mniejszych sztuk, przy czym sok może zastąpić jedną z tych porcji. Ważnym aspektem kampanii jest zwiększenie właściwej świadomości wśród dzieci i dorosłych na temat spożycia warzyw, owoców i soków oraz edukacja w zakresie głównych jej idei.
Pierwsza edycja kampanii „5 porcji warzyw, owoców lub soku” miała miejsce na terenie Polski w latach 2008-2010. Po jej zakończeniu przeprowadzono badania, które wykazały, że wśród matek mających dzieci w wieku wczesnoszkolnym wzrosła świadomość na temat odpowiedniego spożywania warzyw i owoców oraz soków, jako ich wygodnej alternatywy. Już 44% badanych matek miało wiedzę, że pojedynczy owoc lub warzywo stanowi jedną porcję, co pomaga w szybkim przeliczaniu owoców i warzyw na odpowiednie racje dzienne. Był to wynik o 10% wyższy niż na starcie kampanii. Badanie pokazało również, że matki skutecznie zachęcają swoje pociechy do picia soków, gdyż 29% dzieci sięga po nie chętnie, alternatywnie dla spożycia warzyw i owoców. Ponadto 6 na 10 matek ma świadomość, że największą, nieocenioną korzyścią płynącą ze spożycia warzyw, owoców lub soku są dostarczane przez nie witaminy i minerały.
Wg eksperta dr Agnieszki Jarosz z Instytutu Żywności i Żywieni „Wszystkie działania edukacyjne, aby przyniosły pożądane efekty, muszą trwać wiele lat. W przypadku tej kampanii wzrost wiedzy żywieniowej i zmiana zachowań żywieniowych pojawiła się dość szybko. Matki to jednak grupa osób najbardziej wyczulona na prozdrowotne zachowania żywieniowe. By objąć większą i bardziej różnorodną grupę społeczeństwa, kampania powinna być kontynuowana, zarówno wśród dzieci, jak i osób dorosłych. Wówczas jej sukcesy nie zostaną zaprzepaszczone.”
„Pierwsza edycja kampanii „5 porcji warzyw, owoców lub soku” wpłynęła na zwiększenie świadomości matek co do znaczenia regularnego spożywania warzyw i owoców oraz na częstsze ich wprowadzanie do codziennej diety” - stwierdza dr Dariusz Włodarek ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. - „Dlatego można mieć nadzieję, że kolejna edycja tej kampanii da równie dobre rezultaty, i że oczywistym będzie nie tylko to, że warzywa i owoce mają korzystne znaczenie dla organizmu, ale i że ich spożywanie w ilości przynajmniej 5 porcji dziennie pozwala na dobre zbilansowanie diety. Należy pamiętać, że wyrobienie dobrych nawyków żywieniowych w okresie dzieciństwa, wpływa na sposób odżywiania przez dalsze życie.”
Ponadto dr Dariusz Włodarek powtarza, że „zdrowy styl życia jest niezbędnym warunkiem prawidłowego rozwoju w okresie dzieciństwa i młodości oraz utrzymania zdrowia przez całe życia. Jednym z kluczowych elementów prawidłowego żywienia jest spożywanie każdego dnia przynajmniej pięciu porcji warzyw i owoców, które dostarczają nam witaminy i inne substancje bioaktywne korzystnie wpływające na nasz organizm. Podobne znaczenie dla organizmu jak spożywanie surowych warzyw i owoców mają też soki, dlatego też można nimi zastępować jedną z porcji warzyw i owoców w ciągu dnia.”
Aktualna edycja kampanii będzie trwała przez trzy lata, do września 2014 roku. Działania
z nią związane toczą się jednocześnie na terenie Polski i Rumunii, a jej inicjatorem jest Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków (KUPS). Projekt finansowany jest ze środków Unii Europejskiej i Rzeczpospolitej Polskiej oraz z Funduszu Promocji Owoców i Warzyw, administrowanego przez Agencję Rynku Rolnego.
„KUPS od wielu lat angażuje się w propagowanie wiedzy na temat dobroczynnych właściwości warzyw, owoców i soków dla zdrowia człowieka” – mówi prezes Stowarzyszenia KUPS, Julian Pawlak. – „Ta kampania to jeden z naszych najważniejszych projektów informacyjno-promocyjnych, cieszy jego rosnący zasięg oraz zauważalne efekty w postaci wzrostu świadomości odbiorców po pierwszej edycji. Odpowiedzialnie patrzymy na to, co już się udało i świadomie planujemy kolejne działania, bo edukacja to proces długi i żmudny. Razem z naszymi partnerami – Komisją Europejską oraz Agencją Rynku Rolnego, które to instytucje współfinansują to przedsięwzięcie - będziemy konsekwentnie i możliwie szeroko propagować właściwą dietę w oparciu o codzienne spożywanie 5 porcji warzyw, owoców lub soku.”
Druga odsłona kampanii
Przed rozpoczęciem drugiej edycji kampanii również przeprowadzono badania, które wykazały, że połowa ankietowanych matek ma świadomość, że dla dobrego samopoczucia należy spożywać 5 razy dziennie warzywa i owoce, a 75% zdecydowanie zgadza się ze stwierdzeniem, że owoce i warzywa są podstawą właściwego trybu życia. Badanie pokazało również, że aż 67% ankietowanych matek deklaruje podawanie dzieciom od czasu do czasu soku zamiast warzyw i owoców. Wyniki te uzmysławiają, że stopniowo utrwala się wiedza na temat dobroczynnego wpływu i konieczności regularnej konsumpcji warzyw, owoców i soków. Jednak, aby świadomość na temat ich spożycia wzrosła, należy konsekwentnie i długoterminowo przeprowadzać podobne kampanie, które pomagają ugruntować w społeczeństwie prawidłowe nawyki żywieniowe.
Istotnym aspektem edukacyjnym kampanii jest utrwalenie wiedzy, że żadną miarą nie można warzyw i owoców, bogatych w witaminy, składniki mineralne oraz błonnik, pomijać w diecie. Witaminy i składniki mineralne - jak uważa dr Agnieszka Jaros „są niezbędnym elementem w prawidłowym funkcjonowaniu całego organizmu. Sporo z nich możemy znaleźć w warzywach i owocach. Ich nowe, dobroczynne efekty są ciągle odkrywane. Wielu korzystnych działań jeszcze nie znamy, wiemy jednak, że naturalne związki są lepsze od tych pozyskiwanych sztucznie.”
Dieta bazująca na warzywach i owocach - nie do zastąpienia!
Warzywa, owoce i soki powinny być nieodłącznym elementem diety każdego człowieka, niezależnie od wieku. Ponieważ dzieci z reguły nie przepadają za warzywami i owocami, ważną rolą rodziców jest przekonanie pociech do regularnego jedzenia warzyw, owoców lub picia soków. Czego to nie robią młode mamy by temu zadaniu sprostać?
Znana i ceniona aktorka młodego pokolenia, Magdalena Kumorek, mama dwójki dzieci mówi „jestem fanką owoców i warzyw! Nie wyobrażam sobie dnia bez jabłka czy zupy pełnej jarzyn. W sezonie wiosenno – letnim owoce i warzywa są żelaznym punktem mojego codziennego menu. I nie tylko mojego, ale także mojej rodziny. Wiadomo, że dzieci niektórych warzyw nie wezmą do ust, ale staram się „przemycać” w ich posiłkach możliwie jak najwięcej tych produktów. Jestem w tym bardzo kreatywna, bo robię to dla ich dobra. W myśl przysłowia – „Czym skorupka za młodu nasiąknie...” uczę moje dzieci, że warzywa, owoce a także soki są podstawą właściwego odżywiania.”
