Ekologia, funkcjonalność i innowacje to dziś główne siły napędowe rynku chemii gospodarczej. Coraz wyraźniej widać także wpływ zróżnicowanych oczekiwań poszczególnych grup pokoleniowych.
Generacja Z stawia na naturalne składy i transparentną komunikację, millenialsi cenią wygodę i innowacyjność, a silver generation poszukuje rozwiązań skutecznych i bezpiecznych. Zmieniające się priorytety konsumentów, rosnąca świadomość higieniczna oraz zainteresowanie zrównoważonym rozwojem wpływają na kierunki kształtowania oferty na sklepowych półkach.
Generacja Z na czele sprzątającej rewolucji
Zwyczaje i podejście do sprzątania różnią się w zależności od wieku, jednak najnowsze badanie SW Research, zrealizowane na zlecenie Cleangang, pokazuje, że przedstawiciele generacji Z wcale nie odstają w tej kwestii od starszych pokoleń.
Według badania aż 61% przedstawicieli generacji Z deklaruje, że ich mieszkanie jest czyste lub idealnie czyste. Podobnie jest w przypadku innych grup wiekowych – ankietowani w wieku 26-39 lat również twierdzą, że utrzymują porządek w mieszkaniu. 68% czterdziestolatków uważa, że ich miejsce zamieszkania lśni czystością, a w grupie 50-59 lat odsetek ten wynosi 65%. Tylko 1% Zetek przyznaje, że w mieszkaniu ma bałagan, podczas gdy w grupie millenialsów jest to 3% ankietowanych.
Badanie wskazuje również, że 89% przedstawicieli generacji Z sprząta minimum raz w tygodniu. Jak się okazuje, to pokolenie częściej niż inne przeprowadza generalne porządki: czterech na dziesięciu respondentów deklaruje, że robi to raz w miesiącu i tyle samo – raz na kwartał.
Jakich środków czystości używają? 54% ankietowanych z pokolenia Z wskazuje, że wybiera raczej preparaty uniwersalne niż specjalistyczne, przeznaczone do konkretnych zadań. Dla porównania – wśród starszych badanych z takich produktów korzysta mniej niż połowa respondentów.
Wszystkie grupy wiekowe mają zbieżne motywacje do sprzątania – najczęstszym powodem jest przekonanie, że czyste otoczenie pozytywnie wpływa na samopoczucie. Z wiekiem jednak spada znaczenie poczucia obowiązku – wskazało na nie 30,7% najmłodszych badanych, podczas gdy w grupie 60+ już tylko 19,6%.
Najmłodsze grupy wiekowe najczęściej kierują się przy zakupie środków czystości promocją – tylko 31% ankietowanych deklaruje przywiązanie do konkretnej marki, a aż 59% wybiera produkty ze względu na okazyjną cenę.
Ponadto 64% najmłodszych respondentów zadeklarowało, że zawsze lub często bierze pod uwagę wpływ produktu na zrównoważony rozwój. Dla porównania – w grupie 50-59 lat taką odpowiedź wybrało 49% ankietowanych.
Naturalne składniki i mikroplastik – co zmienia rynek?
Rozwój rynku środków czystości dla gospodarstw domowych w Europie w głównej mierze napędzają zmieniające się preferencje konsumentów, rosnąca świadomość ekologiczna oraz presja na efektywność cenową. Jednym z kluczowych trendów pozostaje zrównoważony rozwój – coraz większy popyt na produkty biodegradowalne, dostępne w ekologicznych opakowaniach, szczególnie wśród młodszych konsumentów. Dodatkowo unijne regulacje wpływają na skład preparatów i sposób ich etykietowania1.
Nowe wymogi prawne skłaniają producentów do stosowania naturalnych enzymów i łagodniejszych konserwantów. Rozporządzenie Komisji Europejskiej 2023/2055 przewiduje stopniowe ograniczenie stosowania mikroplastiku w detergentach między 2027 a 2029 rokiem. Wymusza to poszukiwanie alternatywnych rozwiązań, takich jak polimery rozpuszczalne w wodzie lub całkowicie biodegradowalne zagęstniki.
Rosnąca świadomość konsumencka oraz zwiększone znaczenie ekologii będą dalej napędzać rozwój segmentu produktów opartych na składnikach naturalnych. Rośnie również zastosowanie prostych substancji – takich jak ocet, naturalna sól, olejki eteryczne czy soda oczyszczona – które nie tylko zapobiegają emisji szkodliwych substancji do środowiska, ale są także uznawane za przyjazne dla skóry. Już dziś obserwujemy wzrost ich obecności w formułach wielu popularnych produktów2.
Wielofunkcyjność odpowiedzią na tempo życia
Kolejnym wyraźnym trendem na rynku chemii gospodarczej jest wielofunkcyjność. Jak wskazuje portal Statista, urbanizacja i ograniczona przestrzeń mieszkaniowa sprzyjają popularności środków czyszczących łączących kilka zastosowań. Konsumenci coraz częściej wybierają produkty uniwersalne, które pozwalają na jednoczesne czyszczenie różnych powierzchni, oszczędzając przy tym czas i przestrzeń do przechowywania.
Na rynku obserwujemy rozwój płynów uniwersalnych do podłóg i powierzchni, sprayów o szerokim zastosowaniu – tzw. multi-surface (do kuchni, łazienki, blatów, szkła) – oraz koncentratów, które można rozcieńczać w zależności od potrzeb. W segmencie eko coraz większą popularnością cieszą się „naturalne multi-surface cleaners” – produkty o krótkim składzie i biodegradowalnych formułach.
Higiena jako wartość nadrzędna
Po doświadczeniach pandemii konsumenci przykładają większą wagę do higieny w domu, traktując ją nie jako kwestię estetyki, lecz realny element codziennego bezpieczeństwa. Produkty gwarantujące wysoką skuteczność higieniczną zyskały na znaczeniu, a ich wybór coraz częściej opiera się na jasnych komunikatach, certyfikatach oraz czytelnych instrukcjach użytkowania – obejmujących m.in. czas kontaktu z powierzchnią i zakres działania na drobnoustroje.
Utrwalone nawyki, takie jak częstsze sprzątanie, dezynfekcja powierzchni czy dokładniejsze mycie rąk, wpływają na rozwój całych kategorii produktowych. Rośnie znaczenie środków dezynfekujących do powierzchni, detergentów o deklarowanym działaniu antybakteryjnym i antywirusowym, a także produktów do higieny osobistej.
Nowy wymiar funkcjonalności
Coraz większą rolę w ofercie rynkowej odgrywają produkty do pielęgnacji sprzętów domowych. Wzrost cen urządzeń, twarda woda oraz większa świadomość wpływu kamienia na żywotność pralek czy zmywarek sprawiają, że konsumenci częściej sięgają po specjalistyczne środki do czyszczenia i odkamieniania.
Producenci odpowiadają na to zapotrzebowanie, oferując zarówno wyspecjalizowane preparaty (np. czyściki lub odkamieniacze), jak i detergenty z dodatkowymi funkcjami, np. „chroni pralkę przed kamieniem”. Na popularności zyskują też formuły typu all-in-one – tabletki i saszetki do czyszczenia wnętrza urządzeń, łączące skuteczność z przekazem o wydłużaniu życia sprzętu.
Ekologia, regulacje prawne i rosnące koszty operacyjne – to główne czynniki kształtujące dzisiejszy rynek chemii gospodarczej. Producenci detergentów stają przed koniecznością łączenia wielu oczekiwań jednocześnie: dostosowania się do coraz bardziej szczegółowych regulacji unijnych, uwzględnienia troski o środowisko oraz utrzymania atrakcyjnych cen przy wysokiej skuteczności działania.
Dodatkową presję wywierają rosnące koszty surowców i energii, które wymuszają optymalizację receptur i procesów produkcyjnych. W takim otoczeniu przewagę zdobywają ci, którzy potrafią szybko adaptować się do zmieniających się przepisów oraz preferencji konsumentów – coraz częściej wybierających produkty ekologiczne, certyfikowane i wielofunkcyjne.
Nowa rola opakowania – ekologia, design i funkcjonalność
Zmieniające się wymagania konsumentów wpływają również na opakowania produktów, które coraz częściej projektowane są zgodnie ze strategią zrównoważonego rozwoju. Rośnie znaczenie opakowań pochodzących z recyklingu lub nadających się do ponownego przetworzenia, a udział pierwotnego plastiku w ich produkcji systematycznie maleje.
Tworzenie bardziej skoncentrowanych formuł wpływa na projektowanie mniejszych butelek, co zmniejsza zużycie materiałów i poprawia efektywność transportu. Rośnie presja na innowacyjne, wydajne receptury – rynek oczekuje detergentów o dużej skuteczności przy mniejszej objętości, co przekłada się na ograniczenie kosztów logistycznych oraz śladu węglowego. W efekcie zwiększa się zapotrzebowanie na wysoko skoncentrowane składniki, które pozwalają na redukcję ilości wody w recepturze.
Dynamicznie rozwija się segment koncentratów, wkładów uzupełniających i formatów less waste, które pozwalają ograniczyć zużycie plastiku oraz uprościć procesy logistyczne. Na znaczeniu zyskują także produkty wielofunkcyjne, przeznaczone do różnych powierzchni – wpisują się one w trend minimalizmu i redukowania liczby opakowań w gospodarstwie domowym.
Opakowanie przestało pełnić wyłącznie funkcję ochronną – dziś to nośnik wartości marki, jej etyki i podejścia do środowiska. Kluczowym trendem staje się ekoprojektowanie, czyli projektowanie opakowań w taki sposób, by po zużyciu nadawały się w całości do recyklingu.
Coraz częściej pojawiają się także rozwiązania typu refill w wybranych kategoriach, wspierające ograniczanie ilości odpadów. Kierunek rozwoju opakowań wyznacza już nie tylko chęć zmniejszenia wpływu na środowisko, lecz także konieczność zapewnienia sobie dostępu do surowca z recyklingu o odpowiedniej jakości.
Rynek detergentów i środków czystości w liczbach
Chemia gospodarcza zajmuje istotną pozycję na rynku, generując znaczące przychody w gospodarce. Wartość światowego rynku środków czyszczących do użytku domowego w 2021 roku szacowano na 33,8 mld USD. Według prognoz do 2028 roku ma ona osiągnąć poziom 47,07 mld USD, rosnąc w latach 2022-2028 ze średnioroczną stopą wzrostu (CAGR) wynoszącą 4,9%3.
Z danych NielsenIQ4 z okresu od września 2024 r. do sierpnia 2025 r. wynika, że w Polsce rynek produktów home care przekroczył wartość 9,5 miliarda złotych.
„Segment home care w Polsce odnotowuje systematyczny wzrost zarówno pod względem wartości sprzedaży, jak i wolumenu. W ujęciu rocznym wolumen sprzedaży wzrósł o ponad 2%. Jednym z wyraźnych trendów w tym obszarze jest zwiększająca się średnia wielkość opakowań, co przekłada się na spadek średniej ceny. Zjawisko to jest bezpośrednio związane z rosnącą rolą dyskontów, które odpowiadają już za 57% wartości sprzedaży w kategorii. Coraz większe znaczenie zyskują również drogerie, których udział w wartości sprzedaży wynosi obecnie ponad 15%” – informuje Piotr Wnuk, Insight Analyst w NielsenIQ.
Wartość koszyka produktów do prania wynosi obecnie około 4,2 miliarda złotych. Największą kategorią pozostają detergenty do prania, generujące ponad 2,5 miliarda złotych. Mimo dominującej pozycji tej grupy, widoczny jest spadek sprzedaży wolumenowej – szczególnie w przypadku proszków i kapsułek do prania, gdzie odnotowano spadek na poziomie 7% rok do roku. Zyskują natomiast płyny do prania, których sprzedaż wzrosła wolumenowo o niemal 8%. Niezależnie od formy, rośnie znaczenie większych opakowań, co może odpowiadać na potrzeby konsumentów poszukujących oszczędności.
Wzrost notuje również kategoria produktów do płukania oraz dodatków do prania. Płyny do płukania, będące największym segmentem tej grupy, osiągnęły wartość ponad 1,3 miliarda złotych. Szczególnie dynamicznie rozwija się segment granulek do płukania – ich sprzedaż wolumenowa wzrosła rok do roku o ponad 50%.
Koszyk środków czystości osiągnął wartość 3,76 miliarda złotych. Największy udział w tym segmencie mają produkty do zmywania – warte niemal 1,5 miliarda złotych. W tej kategorii widoczny jest wyraźny trend przesuwania sprzedaży w stronę środków do zmywania maszynowego, kosztem płynów do zmywania ręcznego.
Najbardziej dynamiczny wzrost w obrębie koszyka środków czystości dotyczy kategorii produktów do usuwania kamienia – ich sprzedaż wzrosła wolumenowo o niemal 10%. Rozwój ten napędzają przede wszystkim marki własne, które zwiększyły swój udział w tej kategorii o blisko 25%. Rosnące znaczenie marek własnych widoczne jest także w segmentach środków do czyszczenia szkła oraz uniwersalnych środków czystości.
„Rynek home care w Polsce pozostaje w fazie wzrostu, napędzany zmianami konsumenckimi, rosnącą rolą dyskontów oraz ekspansją marek własnych. Widoczne przesunięcia w preferencjach zakupowych – zarówno w formatach produktów, jak i kanałach sprzedaży – wskazują na dalszą ewolucję rynku w kierunku większych opakowań, wygody użytkowania i optymalizacji kosztów dla konsumenta. Trendy te będą kluczowe dla dalszego rozwoju kategorii w nadchodzących kwartałach” – podsumowuje Piotr Wnuk, NIQ.
Producenci detergentów mierzą się dziś z koniecznością pogodzenia wielu wymagań: spełnienia coraz bardziej szczegółowych regulacji unijnych, troski o środowisko oraz oferowania produktów skutecznych i konkurencyjnych cenowo. Dodatkowo rosnące koszty surowców i energii zwiększają presję na optymalizację receptur oraz procesów produkcyjnych. W takim otoczeniu kluczowego znaczenia nabiera umiejętność szybkiej adaptacji – zarówno do nowych przepisów, jak i zmieniających się oczekiwań konsumentów, którzy coraz częściej sięgają po produkty ekologiczne i certyfikowane.
Monika Książek
Zastępca Redaktora Naczelnego
1 źródło: www.statista.com/outlook/cmo/home-laundry-care/household-cleaners/europe, dostęp 12.12.2025 r.
2 źródło: www.grandviewresearch.com/industry-analysis/household-cleaners-market-report#:~:text=The%20global%20household%20cleaners%20market,awareness%20regarding%20hygiene%20among%20consumers, dostęp 12.12.2025 r.
3 źródło: Tamże, dostęp 12.12.2025 r.
4 źródło: NIQ, Panel Handlu Detalicznego (RMS) – okres 52 tygodni, kończący się 24.08.2025 r.
Fot: Adobe Stock