Stabilizacja pomimo presji kosztowej
Najnowszy raport McKinsey & Company, opracowany we współpracy z EuroCommerce pt. The State of Grocery Retail Europe 2026 – Margins under pressure, models in motion, przedstawia kompleksową analizę kluczowych trendów kształtujących sektor spożywczy w 2026 roku i później.
Rok 2025 charakteryzował się stabilizacją przy niskim wzroście, w warunkach utrzymującej się presji na rentowność. Sprzedaż artykułów spożywczych w Europie wzrosła o 3,4%, wobec 2,4% w 2024 roku. Z kolei sprzedaż w ujęciu realnym (po uwzględnieniu inflacji) zwiększyła się drugi rok z rzędu.
W bieżącym roku oczekuje się, że otoczenie konsumenckie w sektorze spożywczym będzie stosunkowo stabilne. Choć przewiduje się niewielki wzrost wolumenów, możliwy jest pierwszy od wielu lat wzrost udziału produktów z wyższej półki, występują znaczące różnice między grupami dochodowymi i krajami, które wskazują na zmieniające się potrzeby konsumentów. Zaufanie konsumentów może jednak się zmieniać w warunkach napięć geopolitycznych oraz presji na ich siłę nabywczą.
– Po raz pierwszy od kilku lat obserwujemy, że większość konsumentów ponownie sięga po produkty wyższej jakości. Jednocześnie presja na przedsiębiorstwa wciąż pozostaje wysoka. Wskaźniki kosztowe firm detalicznych z branży spożywczej osiągnęły najwyższe poziomy w historii. Dobrą wiadomością jest jednak to, że istnieje wiele możliwości budowania przewag konkurencyjnych, na przykład poprzez naprawdę unikalne produkty marek własnych lub wykorzystanie sztucznej inteligencji – mówi Daniel Läubli, Starszy Partner w McKinsey & Company, który kieruje w firmie globalną praktyką handlu detalicznego.
Kluczowe trendy w branży
W 2026 r. oczekuje się, że przedsiębiorstwa detaliczne z branży spożywczej będą nadal wzmacniać ofertę marek własnych, wykorzystywać wybrane możliwości wzrostu poza podstawową działalnością, budować skalę oraz usprawniać wdrażanie sztucznej inteligencji. Łącznie działania te wskazują, że choć sektor spożywczy pozostaje pod presją, widoczne jest nowe przyspieszenie.
W najnowszej wersji raportu McKinsey & Company zidentyfikował osiem kluczowych trendów, które następnie połączono w grupy. Wśród nich znalazły się:
Szanse związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji
Rok 2026 będzie momentem, w którym pionierzy z sektora spożywczego zaczną wykorzystywać sztuczną inteligencję jako realną przewagę konkurencyjną. W badaniu McKinsey & Company pt. Grocery CEO Survey 2026, które posłużyło jako fundament dla tytułowego raportu, aż 47% respondentów wskazało wdrażanie AI i automatyzację jako najważniejsze priorytety rozwojowe, co pokazuje, że AI przeszła z fazy eksperymentów i nabrała znaczenia strategicznego.
Jednak mimo rosnącej świadomości znaczenia AI, realne tworzenie wartości pozostaje na razie ograniczone. Tylko 3% ankietowanych liderów deklaruje wzrost EBIT o ponad 5% dzięki AI. Wynika to z faktu, że wciąż wielu detalistów prowadzi projekty pilotażowe. W odpowiedzi na otrzymane wyniki związane z faktycznymi efektami AI, raport analizuje cztery obszary możliwości związanych z wykorzystaniem tej technologii w przedsiębiorstwach spożywczych:
Handel artykułami spożywczymi w Polsce w 2025 r.
2025 r. był kolejnym rokiem wzrostu dla polskiego rynku handlu artykułami spożywczymi. Poniżej prezentujemy szczegółowe dane dla Polski wynikające z raportu:
Najnowszy raport McKinsey & Company, opracowany we współpracy z EuroCommerce pt. The State of Grocery Retail Europe 2026 – Margins under pressure, models in motion, przedstawia kompleksową analizę kluczowych trendów kształtujących sektor spożywczy w 2026 roku i później.
Rok 2025 charakteryzował się stabilizacją przy niskim wzroście, w warunkach utrzymującej się presji na rentowność. Sprzedaż artykułów spożywczych w Europie wzrosła o 3,4%, wobec 2,4% w 2024 roku. Z kolei sprzedaż w ujęciu realnym (po uwzględnieniu inflacji) zwiększyła się drugi rok z rzędu.
W bieżącym roku oczekuje się, że otoczenie konsumenckie w sektorze spożywczym będzie stosunkowo stabilne. Choć przewiduje się niewielki wzrost wolumenów, możliwy jest pierwszy od wielu lat wzrost udziału produktów z wyższej półki, występują znaczące różnice między grupami dochodowymi i krajami, które wskazują na zmieniające się potrzeby konsumentów. Zaufanie konsumentów może jednak się zmieniać w warunkach napięć geopolitycznych oraz presji na ich siłę nabywczą.
– Po raz pierwszy od kilku lat obserwujemy, że większość konsumentów ponownie sięga po produkty wyższej jakości. Jednocześnie presja na przedsiębiorstwa wciąż pozostaje wysoka. Wskaźniki kosztowe firm detalicznych z branży spożywczej osiągnęły najwyższe poziomy w historii. Dobrą wiadomością jest jednak to, że istnieje wiele możliwości budowania przewag konkurencyjnych, na przykład poprzez naprawdę unikalne produkty marek własnych lub wykorzystanie sztucznej inteligencji – mówi Daniel Läubli, Starszy Partner w McKinsey & Company, który kieruje w firmie globalną praktyką handlu detalicznego.
Kluczowe trendy w branży
W 2026 r. oczekuje się, że przedsiębiorstwa detaliczne z branży spożywczej będą nadal wzmacniać ofertę marek własnych, wykorzystywać wybrane możliwości wzrostu poza podstawową działalnością, budować skalę oraz usprawniać wdrażanie sztucznej inteligencji. Łącznie działania te wskazują, że choć sektor spożywczy pozostaje pod presją, widoczne jest nowe przyspieszenie.
W najnowszej wersji raportu McKinsey & Company zidentyfikował osiem kluczowych trendów, które następnie połączono w grupy. Wśród nich znalazły się:
- Odpowiadanie na zmieniające się potrzeby konsumentów:
- Udział konsumentów aktywnie poszukujących sposobów oszczędzania spadł z 55% w 2023 roku do 46% w 2026 roku, a udział osób poszukujących promocji zmniejszył się z 44% do 37%.
- Detaliści spożywczy zdobywają niewielki, ale szybko rosnący udział w segmencie żywności przeznaczonej do natychmiastowej konsumpcji. Pozostała część przypada sektorowi gastronomicznemu (foodservice). Udział detalistów wzrósł o 1 punkt procentowy w ciągu ostatnich dwóch lat (12,6% w II kwartale 2025 r. wobec 11,6% w II kwartale 2023 r.)
- Łączna sprzedaż online w Europie wzrosła o 6,8% w okresie między 2024 a 2025 rokiem, jednak wzrost był mniejszy niż wzrost o 7,8% odnotowany między 2023 a 2024 rokiem.
- Radzenie sobie z wyzwaniami wzrostu i produktywności:
- Ponad 77% ankietowanych liderów wskazuje, że presja na koszty i marże stała się kluczowym wyzwaniem.
- W 2025 roku aktywność transakcyjna utrzymała się na wysokim poziomie – w Europie ogłoszono lub sfinalizowano 28 transakcji fuzji i przejęć (M&A) w sektorze handlu detalicznego artykułami spożywczymi, w porównaniu z 19 transakcjami w 2022 roku, co oznacza wzrost o 47%.
- Dywersyfikacja:
- Wzrost marek własnych w Europie osiągnął w 2025 roku 40% udziału. Marki własne coraz częściej stają się siłą napędową innowacji i ewoluują w pełnoprawne marki.
- Detaliści mierzą się z presją kosztową, stagnacją wolumenów oraz wysoką wrażliwością cenową. 46% europejskich konsumentów poszukuje dodatkowych oszczędności, podczas gdy producenci dóbr szybkozbywalnych zmagają się z niskim lub ujemnym wzrostem wolumenów oraz niską efektywnością innowacji.
Szanse związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji
Rok 2026 będzie momentem, w którym pionierzy z sektora spożywczego zaczną wykorzystywać sztuczną inteligencję jako realną przewagę konkurencyjną. W badaniu McKinsey & Company pt. Grocery CEO Survey 2026, które posłużyło jako fundament dla tytułowego raportu, aż 47% respondentów wskazało wdrażanie AI i automatyzację jako najważniejsze priorytety rozwojowe, co pokazuje, że AI przeszła z fazy eksperymentów i nabrała znaczenia strategicznego.
Jednak mimo rosnącej świadomości znaczenia AI, realne tworzenie wartości pozostaje na razie ograniczone. Tylko 3% ankietowanych liderów deklaruje wzrost EBIT o ponad 5% dzięki AI. Wynika to z faktu, że wciąż wielu detalistów prowadzi projekty pilotażowe. W odpowiedzi na otrzymane wyniki związane z faktycznymi efektami AI, raport analizuje cztery obszary możliwości związanych z wykorzystaniem tej technologii w przedsiębiorstwach spożywczych:
- handel agentowy (agentic commerce),
- przebudowę procesów z wykorzystaniem AI,
- fizyczną AI,
- zwrot z inwestycji technologicznych (tech ROI).
Handel artykułami spożywczymi w Polsce w 2025 r.
2025 r. był kolejnym rokiem wzrostu dla polskiego rynku handlu artykułami spożywczymi. Poniżej prezentujemy szczegółowe dane dla Polski wynikające z raportu:
- Sprzedaż wzrosła o 5,6% w 2025 r., podczas gdy europejska średnia wyniosła 3,4%. Realna sprzedaż wzrosła drugi rok z rzędu (+1%), ale była wyłącznie o 0,2% wyższa niż w 2019 r.
- Przychody sklepów online wzrosły o 11,1% r/r, co przełożyło się na wzrost udziału w rynku o +0,1 p.p. do 2%. Wzrost udziału rynkowego tego segmentu był więc taki sam jak w 2024 r. Na uwagę zasługuje nieco spowolniony wzrost przychodów dyskontów, które w 2025 r. zanotowały wartość +6,9% (w 2024 r. wzrost wyniósł równe 10%).
- Udział marek własnych w 2025 r. zanotował niewielki wzrost do poziomu 23,5% względem 22,4% w 2024 r.
- W 2025 r. rynek gastronomiczny (foodservice) nadal rósł, osiągając wynik +11,9% w porównaniu do 2024 r. (wzrost o +106,7% względem poziomu notowanego w 2019 r.).
Źródło: Mais
Fot: mat. prasowe
