Listopadowy Black Friday rozpoczął intensywny sezon zakupowy Polaków, który trwa aż do noworocznych wyprzedaży. PAYBACK Polska sprawdził, czy potrafimy oprzeć się konsumpcyjnemu szałowi i spokojnie zaplanować ten proces. Wyniki pokazują, że impulsywność wciąż wygrywa z planowaniem. 80% respondentów stwierdziło, że zdarzyło im się w ciągu roku przynajmniej raz kupić coś spontanicznie.
Wśród tych osób najczęściej wskazywanymi czynnikami wpływającymi na ich wybory są promocje i specjalne oferty (77%), a także rekomendacje bliskich (25%) oraz emocje, takie, jak chęć poprawienia sobie nastroju (21%).
Impulsywność zakupowa Polaków jest silnie zakorzeniona w codziennych bodźcach, a nie w wyjątkowych okolicznościach. Promocje, wskazywane przez 77% badanych działają, jak psychologiczny „wyzwalacz”, który obniża czujność racjonalną i uruchamia mechanizm okazji, trudnej do zignorowania. Rekomendacje bliskich (25%) wzmacniają poczucie bezpieczeństwa decyzji, przenosząc odpowiedzialność z „ja” na relację i zaufanie społeczne. Szczególnie istotny jest jednak fakt, że 21% osób kupuje impulsywnie, by poprawić humor – co potwierdza, że zakupy coraz częściej pełnią funkcję regulowania emocji, a nie jedynie zaspokajania realnych potrzeb.
Impulsowe zakupy pokazują, jak bardzo decyzje konsumenckie są dziś splecione z naszym samopoczuciem i relacjami, a nie tylko z realną potrzebą posiadania. Promocja staje się pretekstem, bliska osoba – usprawiedliwieniem, a gorszy nastrój – impulsem do działania, które ma przynieść chwilową ulgę. W tym sensie zakupy przestają być aktem wyboru, a zaczynają pełnić rolę emocjonalnego „plastra”, który działa szybko, lecz krótkotrwale. Ta refleksja skłania do pytania, czy w świecie nadmiaru bodźców kupujemy dlatego, że chcemy, czy dlatego, że w danym momencie czegoś nam po prostu emocjonalnie brakuje - wskazuje Barbara Wesołowska–Budka, psycholog, psychoterapeuta.
Spontaniczne zakupy najczęściej dotyczą codziennych kategorii - jedzenia i napojów (42%), odzieży (38%) oraz artykułów do domu (35%).
Radość z zakupów
PAYBACK Polska zapytał również Polaków o emocje, jakie towarzyszą im podczas impulsywnych zakupów. Dla większości osób, które w ciągu ostatniego roku spontanicznie coś kupiły, takie decyzje są przede wszystkim przyjemnością - 57% czuje wtedy radość i ekscytację. 19% przechodzi jednak nad tym obojętnie, bez większych emocji a 8% doświadcza zaskoczenia.
Impulsowe zakupy wywołują u Polaków przede wszystkim silne emocje pozytywne – aż 57% badanych deklaruje, że w takich momentach odczuwa radość i ekscytację. Z perspektywy psychologicznej jest to efekt szybkiej nagrody i chwilowego wzrostu dopaminy, który wzmacnia skłonność do spontanicznych decyzji zakupowych. Jednocześnie 19% respondentów wskazuje na obojętność, co może świadczyć o nawykowym charakterze takich zachowań i mniejszym zaangażowaniu emocjonalnym. Z kolei 8% osób doświadcza zaskoczenia, co sugeruje, że impuls zakupowy bywa dla nich nieuświadomioną reakcją, pojawiającą się poza pełną kontrolą poznawczą.
Impulsowe zakupy są ciekawym lustrem naszej psychiki, bo pokazują rozdźwięk między tym, co racjonalne, a tym, co emocjonalne. Radość i ekscytacja pojawiają się często nie tyle z powodu samego produktu, ile z poczucia natychmiastowego spełnienia i kontroli nad własnym nastrojem. Obojętność z kolei może sygnalizować, że zakup przestał być doświadczeniem, a stał się automatycznym mechanizmem regulowania emocji. Najbardziej intrygujące jest jednak zaskoczenie. Ono ujawnia moment, w którym decyzja zapada szybciej niż świadomość, przypominając, jak często to nie my „robimy zakupy”, lecz nasze emocje robią je za nas - tłumaczy Barbara Wesołowska–Budka.
Mądry Polak po szkodzie?
Polacy nie boją się wycofać z decyzji podejmowanych przy sklepowej kasie. Jak wynika z badania PAYBACK, 33% z nas, którzy w ciągu ostatnich 12 miesięcy dokonali spontanicznego zakupu, przyznało, że zmieniło decyzję i zwróciło produkty. Spośród nich 28% zrobiło to w tym czasie nawet 3-5 razy, a 90% respondentów deklaruje, że nie napotkało przy tym żadnych problemów.
Okazuje się również, że pomimo wielu emocji towarzyszących zakupom, Polacy zachowują czujność i przeważnie nie dają się nabrać na fałszywe promocje. 53% impulsywnie kupujących konsumentów zetknęło się z takimi sytuacjami, a wśród nich 42% natrafiło na nie nawet 3–5 razy.
Źródło: Okaeri
Fot: Adobe Stock
Wśród tych osób najczęściej wskazywanymi czynnikami wpływającymi na ich wybory są promocje i specjalne oferty (77%), a także rekomendacje bliskich (25%) oraz emocje, takie, jak chęć poprawienia sobie nastroju (21%).
Impulsywność zakupowa Polaków jest silnie zakorzeniona w codziennych bodźcach, a nie w wyjątkowych okolicznościach. Promocje, wskazywane przez 77% badanych działają, jak psychologiczny „wyzwalacz”, który obniża czujność racjonalną i uruchamia mechanizm okazji, trudnej do zignorowania. Rekomendacje bliskich (25%) wzmacniają poczucie bezpieczeństwa decyzji, przenosząc odpowiedzialność z „ja” na relację i zaufanie społeczne. Szczególnie istotny jest jednak fakt, że 21% osób kupuje impulsywnie, by poprawić humor – co potwierdza, że zakupy coraz częściej pełnią funkcję regulowania emocji, a nie jedynie zaspokajania realnych potrzeb.
Impulsowe zakupy pokazują, jak bardzo decyzje konsumenckie są dziś splecione z naszym samopoczuciem i relacjami, a nie tylko z realną potrzebą posiadania. Promocja staje się pretekstem, bliska osoba – usprawiedliwieniem, a gorszy nastrój – impulsem do działania, które ma przynieść chwilową ulgę. W tym sensie zakupy przestają być aktem wyboru, a zaczynają pełnić rolę emocjonalnego „plastra”, który działa szybko, lecz krótkotrwale. Ta refleksja skłania do pytania, czy w świecie nadmiaru bodźców kupujemy dlatego, że chcemy, czy dlatego, że w danym momencie czegoś nam po prostu emocjonalnie brakuje - wskazuje Barbara Wesołowska–Budka, psycholog, psychoterapeuta.
Spontaniczne zakupy najczęściej dotyczą codziennych kategorii - jedzenia i napojów (42%), odzieży (38%) oraz artykułów do domu (35%).
Radość z zakupów
PAYBACK Polska zapytał również Polaków o emocje, jakie towarzyszą im podczas impulsywnych zakupów. Dla większości osób, które w ciągu ostatniego roku spontanicznie coś kupiły, takie decyzje są przede wszystkim przyjemnością - 57% czuje wtedy radość i ekscytację. 19% przechodzi jednak nad tym obojętnie, bez większych emocji a 8% doświadcza zaskoczenia.
Impulsowe zakupy wywołują u Polaków przede wszystkim silne emocje pozytywne – aż 57% badanych deklaruje, że w takich momentach odczuwa radość i ekscytację. Z perspektywy psychologicznej jest to efekt szybkiej nagrody i chwilowego wzrostu dopaminy, który wzmacnia skłonność do spontanicznych decyzji zakupowych. Jednocześnie 19% respondentów wskazuje na obojętność, co może świadczyć o nawykowym charakterze takich zachowań i mniejszym zaangażowaniu emocjonalnym. Z kolei 8% osób doświadcza zaskoczenia, co sugeruje, że impuls zakupowy bywa dla nich nieuświadomioną reakcją, pojawiającą się poza pełną kontrolą poznawczą.
Impulsowe zakupy są ciekawym lustrem naszej psychiki, bo pokazują rozdźwięk między tym, co racjonalne, a tym, co emocjonalne. Radość i ekscytacja pojawiają się często nie tyle z powodu samego produktu, ile z poczucia natychmiastowego spełnienia i kontroli nad własnym nastrojem. Obojętność z kolei może sygnalizować, że zakup przestał być doświadczeniem, a stał się automatycznym mechanizmem regulowania emocji. Najbardziej intrygujące jest jednak zaskoczenie. Ono ujawnia moment, w którym decyzja zapada szybciej niż świadomość, przypominając, jak często to nie my „robimy zakupy”, lecz nasze emocje robią je za nas - tłumaczy Barbara Wesołowska–Budka.
Mądry Polak po szkodzie?
Polacy nie boją się wycofać z decyzji podejmowanych przy sklepowej kasie. Jak wynika z badania PAYBACK, 33% z nas, którzy w ciągu ostatnich 12 miesięcy dokonali spontanicznego zakupu, przyznało, że zmieniło decyzję i zwróciło produkty. Spośród nich 28% zrobiło to w tym czasie nawet 3-5 razy, a 90% respondentów deklaruje, że nie napotkało przy tym żadnych problemów.
Okazuje się również, że pomimo wielu emocji towarzyszących zakupom, Polacy zachowują czujność i przeważnie nie dają się nabrać na fałszywe promocje. 53% impulsywnie kupujących konsumentów zetknęło się z takimi sytuacjami, a wśród nich 42% natrafiło na nie nawet 3–5 razy.
Źródło: Okaeri
Fot: Adobe Stock
